Serwis korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z polityką cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Dowiedz się więcej Rozumiem
Zmiany na rynku pożyczek pozabankowych. Dostosuj się do nowych wymagań.
Biuro Warszawa
Ogrodowa City Gate
ul. Ogrodowa 58
00-876 Warszawa
tel. +48 22 652 26 18 

warsaw@dlklegal.com


Biuro Kraków
ul. Królowej Jadwigi 237
30-218 Kraków
tel. +48 12 410 07 47 

cracow@dlklegal.com

Przedsiębiorcy działający na rynku pozabankowych pożyczek konsumenckich powinni przygotować się na duże zmiany regulacyjne. Wkrótce do Sejmu powinien trafić projekt Ministerstwa Finansów mający na celu zwiększenie ochrony nad konsumentami, którzy korzystają z usług firm udzielających kredytów konsumenckich. Dla wielu z nich nowa regulacja może oznaczać konieczność zmiany całej oferty.
 
Jakie są najważniejsze zmiany?
 
KNF zbada czy działasz zgodnie z prawem
Propozycja przewiduje nadanie Komisji Nadzoru Finansowego uprawień do żądania informacji od podmiotów spoza sektora bankowego, co do których zaistnieje podejrzenie prowadzenia następującej działalności:

  • gromadzenia środków finansowych innych osób w celu obciążania ich ryzykiem, lub
  • innej działalności na rynku finansowym, która wymaga uzyskania zezwolenia.
W praktyce oznacza to, że wszędzie tam gdzie wystąpi samo podejrzenie prowadzenia opisanej działalności, KNF będzie mogła żądać od przedsiębiorcy informacji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z drugiej strony przedsiębiorcy do listy podmiotów mogących ich potencjalnie kontrolować będą musieli dodać również KNF.
 
Projekt nie precyzuje zakresu informacji do żądania jakich uprawniony będzie KNF – może to oznaczać brak ograniczeń KNF w tym zakresie. Zasadnie pojawia się pytanie jak rozsądnie wyznaczyć granice przekazywania danych. Jakkolwiek by one nie przebiegały, przedsiębiorcy nie powinni lekceważyć nowego obowiązku „współpracy” z KNF w tym zakresie. Ustawodawca planuje dotkliwie karać za wszelkie zachowania, które utrudnią lub udaremnią prowadzenie postępowania. Wśród sankcji znajduje się grzywna do 500 000 zł, ograniczenie wolności, a nawet pozbawienie wolności do 2 lat.
 
Nowy podmiot na rynku finansowym – instytucja pożyczkowa
Największa zmiana dotykająca przedsiębiorców działających na rynku konsumenckich pożyczek pozabankowych to objęcie ich działalności wymogami regulacyjnymi. Ustawodawca wprowadza do obrotu prawnego definicję nowego podmiotu – instytucji pożyczkowej. O kim mowa?
Po nowelizacji instytucją pożyczkową będzie kredytodawca, czyli przedsiębiorca, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu. Nie dotyczy to jednak wszystkich jednostek prowadzących taką działalność. Z kręgu tej definicji ustawodawca wyłącza podmioty działające w sektorze bankowym, SKOKi oraz podmioty których działalność polega na udzielaniu kredytów konsumenckich w postaci odroczenia zapłaty ceny lub wynagrodzenia na zakup oferowanych przez niego towarów i usług.
 
Co regulowanie działalności oznacza w praktyce? Przyjęcie dla przedsiębiorców planujących udzielać pożyczek następujących wymogów:
  • stworzenie nowego podmiotu na rynku finansowym – instytucji pożyczkowej;
  • konieczność prowadzenia działalności wyłącznie w formie spółki kapitałowej (spółka z o. o. lub S. A.);
  • zgromadzenie kapitału zakładowego w wysokości co najmniej 200 000 złotych dla swojej spółki (przy czym kapitał ten może być pokryty wyłącznie wkładem pieniężnym, a środki na jego pokrycie nie mogą pochodzić z kredytu, pożyczki lub emisji obligacji ani nieudokumentowanych źródeł);
  • członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej lub prokurentem spółki nie mogą być osoby prawomocnie skazane za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe.
Regulacja dotyka także podmiotów zagranicznych udzielających pożyczek w Polsce. Do udzielania kredytu konsumenckiego w Polsce, podmiot z kraju UE będzie uprawniony wyłącznie jeżeli spełni warunki ustawowe przewidziane dla podmiotów krajowych.
 
Za udzielanie pożyczek przez przedsiębiorcę nie spełniającego wskazanych wymogów propozycja przewiduje sankcje karne dla tego przedsiębiorcy (grzywna do 500 000 zł lub kara pozbawienia wolności do lat 2) .
 
Maksymalna wysokość odsetek – zmiany również w Kodeksie Cywilnym
Jednym z problemów zidentyfikowanych przez autorów projektu jest brak limitu dla odsetek i innych opłat pobieranych w wypadku opóźnienia oraz dla innych kosztów kredytu naliczanych przez podmioty działające w sektorze pożyczkowym.
 
Projekt zakłada nowelizację Kodeksu Cywilnego – przyjęcie zasady, że wysokość odsetek za czas opóźnienia nie może przekroczyć sześciokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego (obecna wysokość stopy lombardowej to 2,5%).  Oznacza to że wysokość odsetek za czas opóźnienia w chwili obecnej nie będzie mogła przekraczać 15%.
 
Warto podkreślić, że proponowane rozwiązania mają znaleźć zastosowanie do wszystkich uczestników obrotu prawnego, zarówno do obrotu B2C jak i B2B. W tej kwestii regulacja wkracza więc także na grunt relacji między przedsiębiorcami.
 
W dół nie tylko odsetki
Propozycja Ministerstwa Finansów przewiduje również ustawowe ograniczenie, które zakłada że całkowity koszt pozaodsetkowych kosztów kredytu (np. różnego rodzaju prowizji) nie będzie mógł przekroczyć wartości sumy:
  • 25 % całkowitej kwoty kredytu konsumenckiego oraz;
  • 30 % całkowitej kwoty kredytu konsumenckiego wyrażonej w stosunku rocznym.
Zrozumienie propozycji ułatwia poniższy wzór:
 
MPKK < (K*25%) + (K*n/R*30%)
 
MPKK – całkowity koszt kredytu konsumenckiego z wyłączeniem odsetek
K – całkowita kwota kredytu
n – okres spłaty wyrażony w dniach
R – liczba dni w roku
 
Widać wyraźnie, że całkowity koszt kredytu konsumenckiego (z wyłączeniem odsetek) w skali jednego roku nie będzie mógł przekroczyć 55%, w skali 6 miesięcy 40% itd.
 
Ponadto, określony w ten sposób całkowity koszt kredytu (z wyłączeniem odsetek) nie będzie mógł przekroczyć 100% całkowitej kwoty kredytu, niezależnie od okresu kredytowania.
 
Nowa ustawa ograniczy także możliwości modyfikacji powyższej regulacji przez wprowadzenie następujących zasad:
  • w przypadku przedłużenia terminu spłaty kredytu konsumenckiego na kolejne okresy w czasie 120 dni od dnia wypłaty kredytu, całkowitą kwotę kredytu stanowić będzie musiała stanowić kwota wypłacona kredytobiorcy, a do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie poniesione przez niego opłaty i koszty poniesione w związku z przedłużeniem spłaty, poniesione w ciągu 120 dni od dnia wypłaty;
  • w przypadku udzielenia konsumentowi kolejnych kredytów w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszego kredytu (gdzie konsument nie dokonał spłaty pierwszego), całkowitą kwotę kredytu stanowić będzie kwota pierwszego kredytu a całkowity koszt kredytu stanowić będzie suma całkowitych kosztów wszystkich kredytów udzielonych w tym okresie.
Powyższe zmiany dla wielu przedsiębiorców udzielających kredytu konsumenckiego oznaczać będą konieczność dostosowania ich obecnej oferty produktów kredytowych do nowych regulacji. Przepisy te nie będą miały natomiast zastosowania do zawieranych z konsumentami umów o kartę kredytową.
 
Dostęp do tajemnicy bankowej
Zdaniem Ministerstwa w celu pełnej realizacji przez instytucje pożyczkowe oceny zdolności kredytowej konsumentów oraz analizy ryzyka kredytowego konieczne jest umożliwienie im dostępu do pełnej współpracy z instytucjami prowadzącymi rejestry kredytowe utworzonymi na podstawie art. 105 ust. 4 prawa bankowego (dostęp do bazy BIK S.A.).
 
Instytucje pożyczkowe zostaną wskazane jako podmioty którym na zasadzie wzajemności instytucje prowadzące rejestry  kredytowe będą mogły udostępniać dane objęte tajemnicą bankową. Projekt wskazuje przy tym, że:
  • udostępnienie tajemnicy bankowej instytucji pożyczkowej zależne będzie od uprzedniej zgody konsumenta, w tym zgody udzielonej w formie elektronicznej;
  • na instytucji pożyczkowej ciąży obowiązek aktualizacji informacji o zobowiązaniach klienta w rejestrze kredytowym z którym prowadzi wymianę, a ich aktualizacja powinna nastąpić najpóźniej w terminie 7 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniającej przekazanie informacji.
Omawiany projekt powinien wkrótce trafić do Sejmu, gdzie możliwe są dalsze zmiany, dlatego też niniejsza propozycja podlega ciągłemu monitoringowi Kancelarii.